Κατανοώντας την παιδική παχυσαρκία
Παιδική Παχυσαρκία
Μία αυξανόμενη επιδημία που αντιμετωπίζει η επόμενη γενιά Αμερικανών είναι η παιδική παχυσαρκία. Αυτή η επιδημία θα έχει διαρκείς επιπτώσεις στην υγεία, την ευημερία αλλά και στο αυξανόμενο κόστος της υγειονομικής περίθαλψης. Στην πραγματικότητα, τα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας έχουν σχεδόν την τριπλή άυξηση τα τελευταία 30 χρόνια (1). Οι ειδικοί προβλέπουν ότι περίπου το ένα στα πέντε παιδιά είναι παχύσαρκο, ενώ τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) εκτιμούν ότι το 17% (ή τα 12,7 εκατομμύρια) του πληθυσμού της σημερινής νεολαίας (2-19 ετών) είναι παχύσαρκοι (1,2).
Οι συνέπειες της παχυσαρκίας στην υγεία περιλαμβάνουν αυξημένα περιστατικά υπερλιπιδαιμίας (υψηλή χοληστερόλη), υπέρτασης (υψηλή αρτηριακή πίεση), άσθματος, διαβήτη τύπου 2, οστικών / αρθρικών / ορθοπεδικών προβλημάτων, άπνοιας ύπνου και κακής αυτοεκτίμησης (2).
Δυστυχώς, τα παχύσαρκα παιδιά είναι πιθανότερο να παραμείνουν παχύσαρκοι στα ενήλικα χρόνια τους, διαιωνίζοντας την επιδημία (2). Πολλοί παράγοντες μπορούν να αποδοθούν στην παιδική παχυσαρκία, όπως η γενετική, ο μεταβολισμός του παιδιού, η σωματική δραστηριότητα, οι διατροφικές συνήθειες και οι κοινωνικοί και ψυχολογικοί παράγοντες.
Ως εκ τούτου, ο σημερινός επαγγελματίας στον τομέα της φυσικής κατάστασης πρέπει να κατανοεί τις ιδιαιτερότητες της παιδικής παχυσαρκίας καθώς και τις στρατηγικές που βοηθάνε τους νέους πελάτες τους να ζούνε με ενεργό και υγιεινό τρόπο ζωής. Ιδανικά σε ένα θετικό περιβάλλον που βελτιώνει την προσήλωση στην άσκηση και τις συνήθειες υγιεινού τρόπου ζωής.
Ο ορισμός της παιδικής παχυσαρκίας
Παιδική Παχυσαρκία
Η παιδική παχυσαρκία υπάρχει όταν ένα παιδί έχει υπερβολικό σωματικό λίπος και, ως αποτέλεσμα, να είναι πολύ πιο πάνω από το “ιδανικό” βάρος για το ύψος του. Ένα κοινό εργαλείο μέτρησης για την εκτίμηση του κατάλληλου βάρους του παιδιού είναι η κλίμακα του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ). Αν και αυτός ο τύπος δεν υπολογίζει αυτό το ποσοστό σωματικού λίπους, όπως η βιοηλεκτρική αντίσταση ή η υδροστατική ζύγιση είναι ένα αποτελεσματικό μέτρο για τα παιδιά.
Η βαθμολογία του ΔΜΣ ενός παιδιού καθορίζεται διαφορετικά από έναν ενήλικα. Δεν χρησιμοποιούν τον μαθηματικό τύπο, ωστόσο τα διαγράμματα ανάπτυξης από το CDC, (http://nccd.cdc.gov/dnpabmi/Calculator.aspx), χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό του ΔΜΣ του παιδιού. Τα διαγράμματα ανάπτυξης χρησιμοποιούνται επειδή επηρεάζουν το πρότυπο ανάπτυξης ενός παιδιού καθώς μεγαλώνουν και αντιμετωπίζουν διαφορές μεταξύ των φύλων μέσω της διαδικασίας ωρίμανσης.
- Παχύσαρκα = ΔΜΣ στο ή πάνω από το 95ο εκατοστημόριο
- Υπερβολικό βάρος = ΔΜΣ στο ή πάνω από το 85ο εκατοστημόριο και χαμηλότερο από το 95ο
Διατροφή και σωματική δραστηριότητα
Παιδική Παχυσαρκία
Πολλά παιδιά είναι καθιστικά και περνούν λιγότερο χρόνο ασχολούμενα με σωματική δραστηριότητα (π.χ. χρόνο για παιχνίδι) σε σύγκριση με τις προηγούμενες γενιές. Αντίθετα, περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους παρακολουθώντας τηλεόραση, χρησιμοποιώντας υπολογιστές ή tablet και παίζοντας βιντεοπαιχνίδια.
Επιπλέον, οι έφηβοι πίνουν περισσότερα αναψυκτικά (πλούσια σε θερμίδες και ζάχαρη) και καταναλώνουν λιγότερα φρούτα και λαχανικά (2). Τα παιδιἀ και οι έφηβοι καταναλώνουν επίσης πολύ νάτριο και δεν πληρούν τις κατευθυντήριες γραμμές για την κατανάλωση προϊόντων ολικής αλέσεως (2). Προϊόντα ολικής αλέσεως, νερό, φρούτα και λαχανικά δίνουν τη θέση τους σε πρόχειρο και γρήγορο φαγητό, και αναψυκτικά με περἰσσεια σακχάρων, κορεσμένα λίπη και θερμίδες.
Λόγω της ανησυχητικής αύξησης της παιδικής παχυσαρκίας, υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές για την υγεία των νέων, προωθώντας τον υγιεινό τρόπο ζωής και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ, τα παιδιά πρέπει να εκτελούν καθημερινά 60 λεπτά (ή περισσότερα) σωματικής άσκησης (5). Τα παιδιά θα πρέπει καθημερινά να κάνουν αερόβιες, μυϊκής αντοχής και οστικής ενδυνάμωσης δραστηριότητες ώστε να βελτιώνουν την υγεία τους και να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας και ασθενειών σχετικά με αυτή.
Υποκειμενικοί παράγοντες της παιδικής παχυσαρκίας
Παιδική Παχυσαρκία
Από το προηγούμενο τμήμα είναι σαφές ότι από καθαρά φυσιολογική προοπτική, η ενεργειακή ανισορροπία είναι η πρωταρχική αιτία στην άνοδο της παχυσαρκίας. Δηλαδή, ένα άτομο καταναλώνει περισσότερες θερμίδες από τα τρόφιμα και τα ποτά από ότι καίει όλη την ημέρα. Ωστόσο, η ενεργειακή ανισορροπία είναι μόνο μέρος της εξίσωσης για την κατανόηση και την καταπολέμηση της παχυσαρκίας.
Υπάρχουν διάφοροι βασικοί παράγοντες για το γιατί υπάρχει μία ενεργειακή ανισορροπία. Μερικοί από αυτούς μπορεί να περιλαμβάνουν κοινωνικές και εθνοτικές παραδόσεις, οικογενειακό τρόπο ζωής, ψυχολογικό ή φυσικό τραύμα και κοινωνικοοικονομική κατάσταση (π.χ, φτωχών έναντι μεσαίας τάξης ατόμων) (3,4).
Πολλά παχύσαρκα παιδιά δεν είναι ευχαριστημένα με την εμφάνιση του σώματός τους, οδηγώντας σε αισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης. Αυτό το φαινόμενο, λοιπόν, μπορεί να κλιμακωθεί με σκληρὀ χειρισμό από γονείς, αδέλφια ή συμμαθητές (5). Ο εκφοβισμός και η γελιοποίηση συχνά οδηγεί σε απογοήτευση, περιθεριοποίηση καθώς και κατάθλιψη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συχνά παρατηρείται έλλειψη σωματικής δραστηριότητας αλλά και υπερκατανάλωση τροφής, διαιωνίζοντας την ενεργειακή ανισορροπία που βιώνει το παιδί. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με έρευνες, οι μαθητές που εκφοβίζονται στο σχολείο είναι πιθανότερο να είναι παχύσαρκοι αλλά και να χάσουν περισσότερες σχολικές ημέρες από τους μη παχύσαρκους.
Υπάρχουν φυλετικές και κοινωνικοοικονομικές διαφορές. Τα ποσοστά παχυσαρκίας είναι υψηλότερα μεταξύ των Ισπανών (21,9%) και των μη Ισπανόφωνων μαύρων νέων (19,5%) από τους μη Ισπανούς λευκούς νέους (14,7%) (2). Επιπλέον, υπάρχει υψηλότερη εμφάνιση παιδικής παχυσαρκίας σε οικογένειες με χαμηλό εισόδημα (2).
Εξετάζοντας βαθύτερα τους υποκειμενικούς παραγόντες παιδικής παχυσαρκίας, γίνεται σαφές ότι το σπίτι καθώς και το σχολικό περιβάλλον ενός παιδιού επηρεάζουν άμεσα τις συνήθειες διατροφής και σωματικής τους δραστηριότητας και τη συνολική ψυχολογική υγεία. Αυτοί οι παράγοντες, λοιπόν, δεν πρέπει να αγνοούνται κατά τη συζήτηση του φαινομένου της παιδικής παχυσαρκίας.
Ένα φιλικό μήνυμα για τους επαγγελματίες της άσκησης
Παιδική Παχυσαρκία
Οι υποκείμενες αιτίες του φαινομένου αυτού είναι σύνθετες. Οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, επιδεινώνοντας περαιτέρω την μείωση του χρόνου που εκτελούν σωματική δραστηριότητα καθώς και την αύξηση της πρόσληψης τροφών με υψηλές θερμίδες, λίπη και ζάχαρη. Ένας συνδυασμός αυτών των παραγόντων οδήγησε στην αυξανόμενη επιδημία της παιδικής παχυσαρκίας.
Οι επαγγελματίες της άσκησης, λοιπόν, χρησιμοποιούν τις νέες γνώσεις τους για την απόκτηση στενότερης σύνδεσης με τους νέους ασκούμενούς τους. Η μάχη της παιδικής παχυσαρκίας είναι κάτι περισσότερο από την απλή καταμέτρηση των θερμίδων και έντονης άσκησης. Οι επαγγελματίες της άσκησης συνειδητοποιούν αλλά και ακούνε ενεργά τους ασκούμενους. Ιδίως αυτούς που αγωνίζονται με το βάρος τους. Έτσι, παρέχουν στρατηγικές που εισάγουν συνήθειες υγιεινού τρόπου ζωής.
Πηγές
Παιδική Παχυσαρκία
- Fryar CD, Carroll MD, Ogden CL, Prevalence of overweight and obesity among children and adolescents: United States, 1963-1965 through 2011-2012. Atlanta, GA: National Center for Health Statistics, 2014.
- Ogden CL, Carroll MD, Kit BK, Flegal KM. Prevalence of childhood and adult obesity in the United States, 2011-2012. Journal of the American Medical Association 2014;311(8):806-814.
- Geier AB, Foster GD, Womble LG, McLaughlin J, Borradaile KE, Nachmani J, Sherman S, Kumanyika S, Shults J. The relationship between relative weight and school attendance among elementary schoolchildren. Obesity, 2007. 15(8): p. 2157-2161.
- Puhl RM, Luedicke J, Weight-based victimization among adolescents in the school setting: Emotional reactions and coping behaviors. Journal of Youth and Adolescence, 2012. 41(1): p. 27-40.
- Kalra, Gurvinder, Avinash De Sousa, Sushma Sonavane, and Nilesh Shah. “Psychological Issues in Pediatric Obesity.” Industrial Psychiatry Journal. Medknow Publications & Media Pvt Ltd, 2012. Web. 24 Feb. 2017
- How Much Physical Activity Do Children Need?” Centers for Disease Control and Prevention, 04 June 2015. Web. 24 Feb. 2017.
