Ο Απρίλιος είναι ο Εθνικός Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Άγχος. Ενδεχομένως, λοιπόν, η αρχική σας σελίδα στα social media να είναι γεμάτη αναρτήσεις σχετικά με το διαλογισμό, την ενσυνειδητότητα και άλλα εργαλεία για τη διαχείριση του άγχους. Ωστόσο, κάθε φορά που το άγχος είναι θέμα προς συζήτηση λείπει ένα σημαντικό στοιχείο: τα όρια.
Μία συζήτηση για το τι ακριβώς είναι τα όρια μπορεί να μοιάζει ασαφής και αφηρημένη. Ωστόσο, το να βάζετε ξεκάθαρα όριά είναι θεμελιώδες βήμα για τη διαχείριση του στρες, την εξάσκηση της αυτοφροντίδας, την οικοδόμηση ψυχικής ανθεκτικότητας και την αντιμετώπιση της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Θα δούμε, λοιπόν, πώς να θέσετε υγιή όρια ώστε να περιορίσετε το άγχος και να ενισχύσετε τη συνολική ευεξία.
Ποια είναι τα υγιή όρια του άγχους;
Άγχος & Όρια
Στην πιο απλή μορφή του, όριο σημαίνει σύνορο, μία διαχωριστική γραμμή μεταξύ του σημείου όπου ένα πράγμα τελειώνει και ένα άλλο αρχίζει. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί τύποι ορίων που είναι λιγότερο σαφή. Έχουμε τα δικά μας φυσικά όρια, όπως π.χ. το δέρμα μας ή τους προσωπικούς μας χώρους, αλλά και το σπίτι ή την αυλή μας.
Έχουμε κοινωνικά όρια, όπως οι στενές σχέσεις που διατηρούμε με τον/την σύντροφο που διαφέρουν κατά πολύ με τη συμπεριφορά που έχουμε απέναντι σε έναν γνωστό. Υπάρχουν επίσης όρια χρόνου, συναισθηματικής οικειότητας, ιδεών και σκέψεων καθώς και προσοχής. Η κατανόηση, η εκτίμηση και ο σεβασμός απέναντι στα όρια είναι μέρος, όχι μόνο της ευεξίας μας, αλλά και της οικοδόμησης υγιών σχέσεων στον εργασιακό μας χώρο και την προσωπική ζωή.
Όρια και άγχος
Άγχος & Όρια
Το άγχος στο μυαλό μας μοιάζει ως κάτι συντριπτικό, αρνητικό και επιζήμιο. Ωστόσο, υπάρχουν διαφορετικά είδη άγχους και μερικά είναι ακόμη και ευεργετικά! Στο βιβλίο της, The Upside of Stress, η Dr. Kelly McGonical, συγγραφέας στο Certified Wellness Coaching Course της NASM, μιλάει για το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το στρες στην ενεργοποίηση του ατόμου να ανακαλύψει τις δυνατότητές του.
Εξετάζει τα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι όσοι διατηρούν το στρες σε χαμηλά επίπεδα έχουν βελτιώσεις στην απόδοση, την ψυχική υγεία και τα επιτεύγματά τους. Από μία άλλη οπτική, το άγχος δεν είναι πάντα προς αποφυγή, αλλά προς συνειδητή επιλογή και διαχείριση.
Ένας ευρύτερος ορισμός του άγχους που περιλαμβάνει και τις θετικές πτυχές του, θα μπορούσε να είναι “η αντίληψη πως η σκέψη μας μπορεί να είναι ή εξαντλημένη ή υπερφορτωμένη”. Σε έναν κόσμο όπου πολλοί άνθρωποι αισθάνονται καταβεβλημένοι από τις απαιτήσεις στη δουλειά και το σπίτι, φοβούνται ένα αβέβαιο μέλλον και αισθάνονται ότι η φροντίδα του εαυτού τους είναι μία ακόμη υποχρέωση, η εκμάθηση της διαχείρισης των ορίων είναι μια χρήσιμη στρατηγική.
Η εκμάθηση θέσπισης ορίων συμβάλλει στη διαχείριση του άγχους δημιουργώντας σαφήνεια σχετικά με το τι θέλετε να κάνετε και τι όχι. Ένα καλό παράδειγμα είναι τα χρονικά όρια. Γνωρίζοντας π.χ. ότι θέλετε να περνάτε τα βράδια σας με την οικογένειά σας, μπορείτε να προστατεύσετε αυτόν τον χρόνο και να θέσετε σαφή όρια σχετικά με το πότε έχετε διαθεσιμότητα για δουλειά ή άλλες ευθύνες.
Υγιή όρια
Άγχος & Όρια
Ο καθορισμός υγιών ορίων ξεκινά με το να γνωρίζετε τι είναι σημαντικό στη ζωή σας. Αν η οικογένεια είναι στην κορυφή των προτεραιοτήτων σας, το παραπάνω παράδειγμα πιθανόν να σας βοηθήσει. Ωστόσο, αν η καριέρα είναι η ύψιστη προτεραιότητα για εσάς, η πολύωρη εργασία μπορεί να είναι για το συμφέρον σας.
‘Ίσως αυτό στο οποίο έχετε δώσει προτεραιότητα να είναι η ευεξία σας. Σε αυτή την περίπτωση, η θέσπιση ορίων μπορεί να αφορά την προστασία του χρόνου σας και τη διαχείρισή του. Ίσως να αφιερώνετε χρόνο ώστε να πηγαίνετε στο γυμναστήριο, να κάνετε διαλογισμό ή να γράφετε ημερολόγιο.
Για κάθε δραστηριότητα, ευθύνη ή δέσμευση στην οποία λέτε “ναι”, πιθανότατα θα πρέπει να πείτε “όχι” σε κάτι άλλο. Ίσως είναι προφανές αυτό, αλλά μπορεί επίσης να γίνει μια πρακτική για τη μείωση του στρες. Αν θέλετε να αποφύγετε την υπερφόρτωση και την εξουθένωση, σκεφτείτε τι αντίκτυπο έχουν οι νέες δεσμεύσεις στο χρόνο σας. Όταν σας ζητείται να δεσμευτείτε σε κάτι, αναρωτηθείτε “αν πω ναι σε αυτό, σε τι θα πρέπει να πω όχι;”.
Για παράδειγμα, κάποιος που θέλει να αφιερώσει χρόνο στην οικογένεια μπορεί να πρέπει να κάνει ένα τηλεφώνημα για τη δουλειά στις 5:30 μ.μ. Κάνοντας μια παύση ώστε να αναρωτηθεί “σε τι πρέπει να πω όχι;” συνειδητοποιεί ότι το τηλεφώνημα για δουλειά σημαίνει ότι θα θυσιάσει το χρόνο με την κόρη του. Με αυτή την τακτική, είναι πιο εύκολο να συνειδητοποιήσει ότι, εκτός αν είναι κάτι επείγον, το τηλεφώνημα μπορεί να περιμένει για αύριο.
Δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσετε
Άγχος & Όρια
Όταν αρχίζετε να θέτετε όρια, ίσως να νιώσετε ενοχές, ντροπή ή άλλα αρνητικά συναισθήματα. Μπορεί να αισθάνεστε τεμπέληδες ή ότι δεν είστε αφοσιωμένοι σε αυτό που κάποιος άλλος θεωρεί σημαντικό. Ωστόσο, το να παίρνετε αποφάσεις με βάση την αντίληψή σας για τις αξίες και τις προσδοκίες ενός άλλου ατόμου, σημαίνει ότι οι δικές σας επιθυμίες μένουν ανεκπλήρωτες. Είναι επίσης πιθανό ότι αν τα όριά σας ήταν ξεκάθαρα, οι άλλοι θα τα σέβονταν.
Η σαφής επικοινωνία σχετικά με τα όρια είναι ένα σημαντικό βήμα για τη διαχείριση του άγχους. Κάνοντάς το εκ των προτέρων, ίσως σας βοηθήσει να αποτρέψετε δύσκολα συναισθήματα ή δυσάρεστες καταστάσεις.
Ωστόσο, δεν είναι μόνο η επικοινωνία ή ο χρόνος που μπορεί να αποτελεί πρόκληση για τα όρια. Θα υπάρξουν φορές που οι άλλοι θα απογοητευτούν από τα όρια που έχετε θέσει. Σε αυτές τις στιγμές να έχετε στον νου σας ότι η αντίληψη κάποιου για το τι είναι σωστό για εσάς δεν είναι αληθής.
Μπορεί να είναι άβολη η θέσπιση των ορίων σας έτσι, όμως, προστατεύετε τις αξίες και τους στόχους σας.
Συμπέρασμα
Άγχος & Όρια
Στη σύγχρονη ζωή, πολλοί από εμάς έχουμε αμέτρητες υποχρεώσεις, ενδιαφέροντα και απαιτήσεις. Με τον περιορισμένο χρόνο που έχουμε πρέπει να αποφασίσουμε σε τι λέμε “ναι” ή “όχι”.
Η διαχείριση των ορίων του χρόνου, της ενέργειας, του προσωπικού χώρου, των συναισθημάτων και της επικοινωνίας είναι άκρως σημαντική. Ο διαλογισμός, η ενσυνειδητότητα και οι ασκήσεις αναπνοής είναι σπουδαίες τεχνικές. Ωστόσο, η διαχείριση των ορίων μας επιτρέπει να αφαιρέσουμε ή να περιορίσουμε τις συνολικές απαιτήσεις της ζωής μας.
